Haftanın iş emirleri çoğu atölyede zaten bir tabloda durur: planlama sorumlusunun Excel'i ya da ERP'nin ya da planlama programının her hafta verdiği dosya. Bu listeyi atölye terminaline taşımanın en hızlı yolu onu içe aktarmaktır; ama listeyi nasıl kurduğunuz, ilk aktarmanın değil her haftaki aktarmanın sorunsuz geçip geçmeyeceğini belirler. Bu yazı dosyayı hazırlama kararlarını ele alıyor: emir başına bir satır mı, adım başına bir satır mı; hangi kolonlar şart; iş emri numarası neden değişmemeli; rota neden ayrı dosyada; aynı dosyayı yeniden yüklediğinizde ne değişir, ne korunur.
Kısa cevap: iş emri listesini içe aktarmaya hazırlamak iki karardır. Her iş emri tek satırdır; her rota adımı ayrı bir dosyada tek satırdır. Ve iş emri numarası, terminalde okutulacak ve ikinci aktarmada aynı emri bulacak tek anahtar olduğu için asla değişmez. Bu ikisi doğruysa dosya her hafta yeniden yüklenebilir: emirler çoğalmaz, güncellenir. Ama dosyadaki boş hücrenin kayıttaki alanı da boşalttığını, rota dosyasının o emrin rotasını baştan yazdığını bilmek gerekir.
Kısa cevap: iki liste, emir başına bir satır ve adım başına bir satır
İlk karar, rotanın iş emri satırına girip girmeyeceğidir. Girmemeli. Rotayı aynı satıra sığdırmanın iki yolu vardır ve ikisi de sorun çıkarır. Birincisi kolon kolon adım yazmaktır (Adım 1, Adım 2, Adım 3…): kolon sayısı en uzun rotaya göre büyür, kısa rotalı emirlerde boş kalır ve hangi adımın hangi tezgâhta döndüğü ayrı kolonlara dağılır. İkincisi her adım için emir satırını tekrar etmektir: o zaman miktar ve termin her satırda tekrar eder, biri düzeltilip öbürü unutulunca dosya kendisiyle çelişir.
Ayrı tutmanın bir faydası daha var: rota her emirde gerekmez. Rotası olmayan emirde operatör o emrin her operasyonunu başlatabilir; rota varsa sırayı zorlamayı seçebilirsiniz. Rota dosyası yalnız rotası olan emirleri taşır. Smartifie Başla Bitir'de bu iki liste için İş emirleri ekranında iki ayrı düğme ve iki ayrı dosya biçimi vardır: İş emirlerini içe aktar ve Rotaları içe aktar. İş emri listesinin kâğıttan geçişte neden ilk adım olduğunu kâğıttan geçişte iş emri listesinin yeri başlığında anlattık.
İş emri numarası: terminalde okutulan ve hiç değişmeyen anahtar
İş emri numarası üç işi birden görür: operatörün terminalde okuttuğu ya da yazdığı şeydir, iş emrinin listedeki kimliğidir ve ikinci aktarmada “bu satır o emir mi?” sorusunun cevabıdır. Bu yüzden kendi sisteminizdeki numarayı aynen kullanın; içe aktarmak için yeniden numaralandırmayın. Numarayı değiştirirseniz yeni bir iş emri doğar ve eskisi listede açık kalır. Aynı numara dosyada iki kez geçmemeli.
Kâğıt iş emrine barkod basıyorsanız aynı numarayı basın; iç numaralar için Code 128 uygundur ve iş emri numarasını Code 128 barkod olarak basmak için ücretsiz aracımızı kullanabilirsiniz. Kodun neden içe aktarmanın anahtarı olduğunu ve genel Excel kontrollerini Excel'den aktarırken genel kontroller (başlık satırı, sayı hücresi, baştaki sıfır) yazısında ayrıca ele aldık. Smartifie Başla Bitir'de dosyada iş emri numarası kolonu yoksa hiçbir şey aktarılmaz; numarası boş olan satır atlanır ve sonuç kartında satır numarasıyla listelenir.
Satırda olması gerekenler: üç zorunlu, yedi isteğe bağlı kolon
Bir iş emri satırı ne kadar az kolonla çalışabilir? Üç kolonla: iş emri numarası, stok kodu ve sıfırdan büyük bir miktar. Gerisi isteğe bağlıdır; dosyada olmayan kolon hata değildir, o alan boş kalır.
| Kolon | Gerekli mi? | Neden |
|---|---|---|
| İş emri no | Zorunlu | Terminalde okutulan anahtar (yukarıda). |
| Stok kodu | Zorunlu | Emri ürün kartına bağlar. Ürün listesinde olmayan kod listeye eklenir. |
| Miktar | Zorunlu | Sıfırdan büyük olmalı; boş ya da sıfır olan satır atlanır. 1.500 ile 1,500 aynı okunur: bin beş yüz. |
| Ürün adı | İsteğe bağlı | Boşsa ürün kartındaki ad kullanılır; yeni bir kodun kartı dosyadaki adı alır. |
| Birim, termin, müşteri, müşteri kodu, açıklama | İsteğe bağlı | Eksik kolon hata değildir; alan boş kalır. |
| İş merkezleri | İsteğe bağlı | Birden fazla olabilir, virgülle ayrılır. Rotası olan emirde gereklidir (aşağıda). |
Termin tarihini nasıl yazmalı?
Metin olarak yazılan tarih önce gün olarak okunur (27.11.2026, 27/11/2026) ya da yıl-ay-gün olarak (2026-11-27). Excel'in gerçek tarih hücresi de tarih olarak okunur. Okunamayan bir tarih satırı atmaz: emir terminsiz gelir ve sonuç kartı kaç satırın termininin okunamadığını söyler; o satırları düzeltip dosyayı yeniden yükleyin. Başlık satırı, sayı hücresi ve baştaki sıfır gibi genel tuzaklar için yukarıdaki genel kontroller yazısına bakın.
İş merkezi kolonu rotanın zeminidir
Bir iş emrinin hangi tezgâhlarda döneceğini iş emri satırı söyler. Rota adımı yalnız bu merkezlerden birinde durabilir ve operasyonu o merkezin olmalıdır. Pratik sonuç: rotası olan emirlerde iş merkezi kolonunu boş bırakmayın ve rotadaki her merkezi oraya yazın (örneğin LASER, PRESS). İş merkezi yazılmamış bir emrin rotası kurulamaz.
Smartifie Başla Bitir'de bu kural iş emri ekranında, rota içe aktarmada ve toplu işlemlerde aynıdır. Dosyada iş merkezi listenizde olmayan bir kod geçerse o kod listeye eklenir ve adı şimdilik koduyla aynıdır; gerçek adını İş merkezleri ekranında verin. Bunun bir yan etkisi var: yazım hatası da yeni bir merkez açar. Dosyadaki kodları yüklemeden önce listenizle karşılaştırın; sonuç kartı eklenen her kodu ayrıca yazar.
Rota dosyası: adım başına bir satır, adım numarası yok
Rota dosyasının dört kolonu vardır: iş emri no, iş merkezi, adım (operasyon) kodu ve adımın miktarı. İlk üçü zorunludur; biri yoksa hiçbir şey aktarılmaz. Satırlar iş emri numarasına göre gruplanır ve dosyadaki sıra adım sırası olur: 10, 20, 30. Onluk numara, araya sonradan elle adım eklenebilsin diyedir. Yanlış yazılacak bir sıra kolonu yoktur; bir satırı yukarı taşırsanız adım da taşınır.
Adımın miktarını yazın: boş bırakılırsa 1 kabul edilir. Ekranda adım eklerken emrin miktarı önerilir; dosya öneremez. Operasyon kendi iş merkezine bağlıdır: kesim lazerin, büküm abkantın operasyonudur ve abkant merkezinde kesim yazan satır reddedilir. Smartifie Başla Bitir'de operasyon listenizde olmayan bir adım kodu, o satırdaki iş merkezine bağlı yeni bir operasyon olarak eklenir; aynı yazım hatası uyarısı burada da geçerlidir.
Yükleme sırası: önce iş emirleri, sonra rota
Rota dosyası iş emri oluşturmaz: emir sistemde yoksa o emrin satırları atlanır. Doğru sıra şudur: önce iş emri dosyası; sonra sonuç kartını okuyun, atlanan satırları düzeltip dosyayı yeniden yükleyin; en son rota dosyası. İş merkezi ve operasyon listeniz önceden hazırsa (kendi ekranlarından ya da kendi dosyalarıyla) bir yazım hatası yeni kod açmaz, çünkü doğru kod zaten listededir ve hata sonuç kartında yeni eklenen kod olarak göze çarpar. İlk seferde küçük bir dosyayla (5–10 emir) deneyin.
Sonuç kartını bir kontrol listesi gibi okumayı genel kontroller yazısında anlattık; rotaya özgü tek fark şudur: rota sayacı emir sayar, satır değil. “2 aktarıldı, 1 atlandı” iki emrin rotasının yazıldığını, bir satırın atlandığını söyler.
İkinci aktarma neyi değiştirir, neyi korur?
Liste her hafta yeniden yükleneceği için asıl soru ilk aktarma değil, ikincisidir. Kurallar şunlardır:
| Dosyada | Ne olur |
|---|---|
| Aynı iş emri numarası | Emir güncellenir, çoğalmaz. |
| Boş hücre | Kayıttaki alan da boşalır (ürün adı hariç: boşsa karttaki ad kullanılır). Kolonu dosyadan tümden silmek de aynı sonucu verir; haftalık dosyada hep aynı kolonları gönderin. |
| İş emri dosyası | Emrin durumu ve rotası değişmez. |
| İş başlamış emirde daha küçük miktar | Miktar başlanan miktarın altına inmez; satır atlanır ve nedeni yazılır. |
| Silinmiş (pasif) emir | Güncellenmez; önce listede aktif yapılır. |
| Rota dosyası | O emrin rotasını baştan yazar; dosyada olmayan adım silinir. Gruptaki tek hatalı satır o emrin rotasını hiç değiştirmez. |
| Başlanmış bir adımı düşüren rota | Reddedilir. |
Kural cümlesi: rotayı düzeltmek için rota dosyasında o emrin bütün adımlarını gönderin; yalnız değişen adımı göndermek diğerlerini siler.
İki dosyayı, kasıtlı iki hatayı ve düzeltilmiş dosyanın yeniden aktarılmasını aşağıdaki videoda birkaç dakikada izleyebilirsiniz. Videodaki iş emirleri, ürünler ve dosyalar kurgusal test verisidir.
Videoda izleyin
Gerçek ekranlarla, baştan sona.
Excel'den İş Emri Aktarma: Rotası Dahil | Smartifie Start Stop
Smartifie Başla Bitir'de Excel'den iş emri aktarma, rotası dahil: emir başına bir satırlık iş emri dosyası, adım başına bir satırlık rota dosyası, atlanan her satır nedeniyle ve düzeltilen dosyanın çoğalmadan yeniden aktarılması.
Oynat'a bastığınızda video YouTube'dan yüklenir.
Videodaki uygulama, iş emri ve rota dosyasını okuyan atölye terminali uygulaması Smartifie Başla Bitir. Ekran ekran anlatım için kılavuzda iş emirleri ekranının adımları var.
Dosya bir köprüdür, bağlantı değil: haftalık düzen
Liste her hafta yeniden yükleniyorsa (planlama programından ya da ERP'den alınan bir dosya) düzen basittir: aynı kolonlar, aynı numaralar, önce emirler sonra rota. Değişen emirler güncellenir, yeni emirler eklenir. Dosyadan çıkan bir emir ise silinmez: içe aktarma yalnız ekler ve günceller, biten emri listede siz kapatırsınız. Bu bir dosya aktarmasıdır; iki sistem arasında otomatik bağlantı ya da eşitleme değildir. Her aktarma, birinin dosyayı seçmesiyle olur.
Özetle: emir başına bir satır, rota adım başına bir satır ve ayrı dosyada; numara hiç değişmez; zorunlu üç kolon iş emri no, stok kodu ve sıfırdan büyük miktardır; rotası olan emrin iş merkezleri satırında yazılıdır; önce emirler, sonra rota; ikinci aktarma günceller ama boş hücre alanı boşaltır, rota dosyası da o emrin rotasını baştan yazar.
Kendi iş emri listenizi içe aktarmayı denemek isterseniz Smartifie Başla Bitir'i 15 gün ücretsiz deneyebilirsiniz; kredi kartı istenmez. İş emri ve rota içe aktarma denemede açıktır.