Üretim takip formunda hangi bilgiler olmalı? İş emri başına süre kaydı

19 Ekim 2026 · Smartifie Başla Bitir

Atölyede her vardiya aynı form doluyor: operatör adı, iş emri numarası, başlangıç ve bitiş saati, üretilen adet. Ay sonunda bu formlardan iş emri maliyeti, adet başı süre ya da teklif için sıradaki işin süresi hesaplanmaya çalışılıyor ve sayılar tutmuyor. Arattığınızda karşınıza indirilebilir form şablonları çıkıyor; hepsi hangi sütunların olacağını söylüyor, hiçbiri o sütunların ne zaman ve nasıl doldurulması gerektiğini söylemiyor. Bu yazı o soruya cevap veriyor.

Kısa cevap: üretim takip formunun sorunu çoğu zaman eksik alan değil, alanların yazıldığı andır. Süre işin başında ve sonunda, tezgâhta kaydedilmezse formdaki her alan bir tahmindir. İkinci kısım daha az bilinir: doğru tutulmuş iş süreleri bile mesai saatine eşit çıkmaz, çıkmaması da normaldir. Aşağıda bir iş kaydının alanlarını, her birinin neden orada olduğunu ve aradaki farkın nereden geldiğini tek tek açıyoruz.

Form doluyor ama süre tutmuyor: sorun alanlarda değil, yazıldığı anda

Kağıt formun ya da vardiya sonunda doldurulan Excel satırının tipik hikâyesi şudur: operatör sabah lazerde bir işe başlar, öğleye doğru başka bir iş emrine geçer, arada malzeme bekler, öğleden sonra ilk işe geri döner. Vardiya biterken formu doldurur ve hatırladığını yazar. Hafıza yuvarlar: “08:00–12:00” yazılır, gerçekte iş 08:12'de başlamış, 11:41'de bitmiştir. Aradaki 31 dakika ne o işe aittir ne de kayıtta başka bir yerde görünür.

Aynı formda başka kayıplar da olur. İşler arasındaki geçişler kaybolur, çünkü kimse “10 dakika sıradaki işi aradım” yazmaz. Aynı işte çalışan iki operatörün yazdığı süreler üst üste biner. Bir saat bazen iki iş emrine birden yazılır. Bunların hiçbiri kötü niyet değildir; vardiya sonunda dakikası dakikasına hatırlamak mümkün değildir. Bu yüzden yazının ana fikri tek cümledir: kayıt işin başında ve sonunda, tezgâhta oluşmalı. Formun hangi alanları taşıdığı ikinci sorudur.

Bir iş kaydının en az yedi alanı

Kağıtta da, Excel'de de, bir yazılımda da, iş emri başına tutulan bir süre kaydının şu yedi alanı olmalı. Sıraları da önemli: alanlar işin akışıyla aynı sırada doluyor.

1. Kim: işi yapan operatör; bir kod ile, imza ya da serbest yazılmış isim ile değil.
2. Operasyon: lazer kesim, abkant büküm, kaynak… Aynı iş emrinde birden çok operasyon vardır; süre operasyona yazılmazsa hangi adımın uzun sürdüğü görünmez.
3. İş emri ve ürün: numara elle yazılmak yerine okutulur ya da listeden seçilir; tek bir yanlış rakam süreyi başka bir işe taşır.
4. Başlangıç: işe başlandığı an, sonradan yazılan saat değil.
5. Her duraklama ve devam: iş durduğunda ayrı bir satır; süre o aralığa yazılmaz.
6. Bitiş: işin bittiği an.
7. Adetler: sağlam, fire ve yeniden işleme ayrı ayrı.

İsteğe bağlı ama çoğu atölyede değerli üç alan daha var: iş merkezi (hangi makine), sürenin ayar mı üretim mi olduğu ve fire varsa nedeni. İlk yedisi olmadan bu üçü bir şey kurtarmaz; ilk yedisi varsa bu üçü kaydı çok daha kullanışlı yapar.

Kim alanı: imza değil kod

İsim alanı formun en masum görünen ama en çok hata üreten yeridir: kısaltmalar, okunmayan el yazısı, aynı isimli iki kişi. Kod kullanmak bunu çözer. Smartifie Başla Bitir'de operatör kartındaki barkodu ya da karekodu terminale bağlı okuyucuya ya da kameraya okutur; ayar izin veriyorsa adını listeden de seçebilir. Parmak izi ya da yüz tanıma yoktur.

Bu yedi alanın tezgâhta nasıl dolduğunu aşağıdaki üç dakikalık videoda izleyebilirsiniz: kart okutulur, operasyon ve iş emri seçilir, BAŞLA'ya basılır, süre kendiliğinden işler, TAMAMLA'da adetler girilir. Ekran ekran anlatım için kılavuzdaki terminalin adım adım kullanımı bölümüne bakın.

Videoda izleyin

Gerçek ekranlarla, baştan sona.

Üretim Süre Takibi: Kartı Okutun, İşe Başlayın | Smartifie Start Stop

Operatör kartını okutuyor, operasyonu ve iş emrini seçip BAŞLA'ya basıyor; süre kendiliğinden işliyor, TAMAMLA'da sağlam, fire ve yeniden işleme ayrı giriliyor.

Oynat'a bastığınızda video YouTube'dan yüklenir.

Ayar süresi ile üretim süresi neden ayrı yazılır

Bir işin süresi iki farklı şeyden oluşur: makineyi o işe hazırlamak (kalıp, program, ilk parça kontrolü) ve parçaları üretmek. Ayar süresi parti büyüklüğünden bağımsızdır, üretim süresi adetle büyür. İkisi tek rakamda toplanırsa adet başı süre parti büyüklüğüyle oynar ve aynı işin iki partisi karşılaştırılamaz hale gelir.

Örnek: 40 dakikalık ayarı olan ve parça başına 30 saniye süren bir iş.

Toplamdan bakan biri aynı parçanın bir partide 4,5 dakika, diğerinde yarım dakika sürdüğünü düşünür. Ayar ayrı yazıldığında iki parti de aynı şeyi söyler: parça 30 saniye, ayar 40 dakika. Teklif hesabı da, “ayar neden bu kadar uzun?” sorusu da bu ayrımdan başlar. Smartifie Başla Bitir'de bu ayrım BAŞLA'ya basmadan önce yapılır: varsayılan olarak terminalde Ayar ve Üretim düğmeleri görünür, operatör hangisini yaptığını seçer.

Tek süre değil üç süre: ham, mola, net

“İşin süresinden mola düşülmeli mi?” sorusunun cevabı evet, ama düşülen rakam kayıtta görünmeli. Tek bir birleşik rakam yanıltır: 3 saat 10 dakika yazan bir satır, molanın düşülüp düşülmediğini, düşüldüyse ne kadar düşüldüğünü söylemez. Güvenilir bir kayıt üç rakamı yan yana tutar:

• Ham süre: duvar saatine göre başlangıçtan bitişe geçen süre.
• Mola: o aralığa denk gelen mola.
• Net süre: ham süreden mola düşülünce kalan.

Molanın nereden geldiği de yazılmalı. Mola çoğu zaman ölçülmez, vardiya takviminden varsayılır: “12:00–12:30 öğle arası” tanımlıysa o aralığa denk gelen süre düşülür. Bu meşru bir yöntemdir, ama kayıtta ölçülmüş gibi durmamalıdır. Smartifie Başla Bitir bu yüzden ham, mola ve net süreyi her zaman ayrı gösterir ve takvimden gelen molanın yanına “hesaplanmış” yazar; bu gösterim kapatılabilen bir ayar değildir. Molanın vardiya takviminden nasıl hesaplandığını kart okutarak iş başına süre tutan bir terminal olan ürünün sayfasındaki sık sorulan sorularda bulabilirsiniz.

Adet: sağlam, fire, yeniden işleme ayrı sayılır

Biten bir iş için tek bir “üretilen adet” sütunu yetmez. Örnek: bir işe 4 saat (240 dakika) net süre yazıldı, tezgâhtan 100 parça geçti; bunların 90'ı sağlam, 6'sı fire, 4'ü yeniden işlemeye ayrıldı. Formda yalnız “100” yazarsa adet başı süre 2,4 dakika görünür. Oysa müşteriye gidecek parça 90 tanedir ve sağlam parça başına süre 2,67 dakikadır. Yeniden işlemeye ayrılan 4 parça da ileride ayrıca süre harcayacaktır.

Bu yüzden üç sayı ayrı tutulur ve fire varsa nedeni de kayda girer; neden yazılmayan fire, bir sonraki işte aynı nedenle tekrarlanır. Smartifie Başla Bitir'de TAMAMLA'ya basıldığında sağlam, fire ve yeniden işleme ayrı ayrı girilir; varsayılan ayarda fire sıfırdan büyükse neden seçilmeden iş tamamlanmaz. Girilen adet iş emrinde kalan miktarı aşamaz; yeniden işleme kaydı bu sınırın dışındadır, çünkü aynı parça ikinci kez işlenir. Malzeme firesinin yüzdesi ise başka bir hesaptır; fire oranının neyi saydığı ayrı bir yazının konusu.

Duraklamalar: süre neden kesildi, kayıtta görünmeli

İş başladıktan sonra durabilir: malzeme biter, takım kırılır, kalite onay bekler. Kağıt formda bu aralık ya işin süresine eklenir ya da sessizce çıkarılır; ikisinde de bilgi kaybolur. Doğrusu duraklamanın kendi satırının olmasıdır: işin süresi o aralığa yazılmaz, aralığın kendisi ve nedeni kayda girer.

Smartifie Başla Bitir'de operatör DURDUR'a basar, iş duraklar; yeterince uzun bir duruşta terminal nedenini de sorar. Duruş nedenlerinin nasıl listelendiğini ve en çok zamanı hangi duruşların aldığını gösteren Pareto'yu bir sonraki videoda ve yazıda anlatıyoruz.

İş süreleri neden mesai saatine eşit çıkmaz (çıkmamalı da)

Kayıtlar düzeldiğinde çoğu atölye aynı şeyle karşılaşır: bir operatörün gün boyunca iş emirlerine yazılan süresinin toplamı, işe giriş-çıkış arasındaki süreden belirgin biçimde azdır. İlk tepki kaydın yanlış olduğunu düşünmektir. Çoğu zaman tersidir: kağıt formda iki rakam “tutuyorsa”, bunun nedeni boşlukların bir işe yazılmış olmasıdır.

Bir iş emrine ait olmayan süre her vardiyada vardır. Örnek bir vardiya:

Aradaki 1 saat 55 dakika bir hata değil, ayrı bir kalemdir ve onu görmek kaydın amacıdır. Toplantı uzuyorsa, malzeme her sabah geç geliyorsa ya da sıradaki işi bulmak 25 dakika sürüyorsa, bunlar ancak iş süreleri dürüst tutulduğunda görünür. Aynı mantıkla aynı saat iki işe yazılmamalıdır: Smartifie Başla Bitir varsayılan olarak bir operatörün açık işi varken ikinci bir işe BAŞLA'ya basmasını reddeder. Aynı işte birden çok operatör çalışıyorsa herkes kendi kısmını tamamlar, iş son kişi tamamladığında kapanır.

Bu kayıt iş emrinin süresidir; personelin giriş-çıkış (mesai) kaydı başka bir kayıttır ve bu yazının konusu değildir. Tabloda mesai satırının durması yalnızca farkı göstermek içindir.

Yanlış girilen süre: silinmez, düzeltilir

Operatör BAŞLA'ya basmayı unuttu ya da TAMAMLA'yı ertesi sabah fark etti. Kağıt formda bunun çözümü üstünü çizip yeniden yazmaktır; Excel'de hücreyi değiştirmektir. İkisinde de eski değer ve değişikliği kimin neden yaptığı kaybolur. Ay sonunda bir sayıya itiraz edildiğinde geriye bakacak bir şey kalmaz.

Güvenilir bir kayıtta eski değer kalır; düzeltme kim, ne zaman ve neden bilgisiyle yeni bir satır olarak eklenir. Smartifie Başla Bitir'de olay kaydı silinmez ve güncellenmez: düzeltme önceki ve sonraki değeri taşıyan yeni bir kayıttır ve gerekçe yazmadan yapılamaz; bu kural kapatılabilen bir ayar değildir. Unutulan işin bir kısmını zaten terminal yakalar: varsayılan ayarda vardiya sonunda açık kalan iş kendiliğinden duraklatılır ve amirin göreceği şekilde işaretlenir. Düzeltme ekranı kılavuzda anlatılıyor; kayıt düzeltme ücretli planlarda açıktır, denemede yer almaz.

Kağıttan geçişte ilk adım: kart ve iş emri listesi

Formu tezgâha taşımak için büyük bir sistem gerekmez. İki hazırlık yeter: her operatöre barkodlu bir kart ve terminalde seçilebilecek bir iş emri listesi. Gerisi yukarıdaki yedi alanın işin akışıyla aynı anda dolmasıdır. Smartifie Başla Bitir'i 15 gün ücretsiz deneyebilirsiniz; kredi kartı istenmez. Deneme bulutta, tarayıcıda çalışır; masaüstü ve Android sürümleri henüz yayında değildir. Denemede kayıt düzeltme ve Excel'e aktarma yer almaz.

15 gün ücretsiz deneyin Kılavuzu açın